Gqeberha, tot 2021 bekend als Port Elizabeth, is voor de meeste reizigers een praktisch knooppunt: het begin- of eindpunt van de Garden Route en de dichtstbijzijnde stad bij Addo Elephant Park. De stad aan Algoa Bay heeft brede zandstranden, een ontspannen boulevard en warmer zeewater dan Kaapstad. Het is er vaak winderig en het centrum is niet bijzonder sfeervol, maar voor een of twee nachten is het een prettige stop.
- Ligging
- Oost-Kaap, aan Algoa Bay
- Vroegere naam
- Port Elizabeth (sinds 2021 officieel Gqeberha)
- Afstand vanaf Kaapstad
- circa 750 km via de N2, of circa 1,5 uur vliegen
- Vliegveld
- Chief Dawid Stuurman International (PLZ)
- Ideale duur
- 1 tot 2 nachten
- Malaria
- nee, malariavrij
Een korte introductie
De stad ontstond in 1820, toen Britse kolonisten hier aan land kwamen. Lange tijd was het een belangrijke haven- en industriestad, met onder meer autofabrieken. Samen met omliggende plaatsen vormt het de gemeente Nelson Mandela Bay. De bijnaam 'Windy City' is verdiend: harde wind is hier eerder regel dan uitzondering.
De Oost-Kaap is de provincie waar veel bekende verzetsstrijders vandaan kwamen. In de townships rond de stad, zoals New Brighton, is die geschiedenis voelbaar.
Wat te doen
Stranden van Summerstrand en Humewood
De stranden ten zuiden van het centrum zijn breed en meestal schoon, met strandwachten in het seizoen. Hobie Beach, Kings Beach en Pollok Beach zijn de bekendste. Het water van de Indische Oceaan is hier aangenamer dan aan de Atlantische kant bij Kaapstad, al is het niet zo warm als in Durban.
Boulevard en Boardwalk
Langs de kust loopt een lange promenade, ideaal om te wandelen of te fietsen. Het Boardwalk-complex heeft restaurants, een casino en een hotel.
Donkin Reserve en Route 67
Op een heuvel boven het centrum staan een vuurtoren en een stenen piramide, opgericht door de toenmalige waarnemend gouverneur Rufane Donkin ter nagedachtenis aan zijn overleden vrouw Elizabeth, naar wie hij de stad vernoemde. Vanaf hier loopt Route 67, een wandelroute met 67 kunstwerken die verwijzen naar de 67 jaar die Nelson Mandela aan de publieke zaak wijdde.
Boottochten op Algoa Bay
In de baai zie je vaak grote groepen dolfijnen, en van ongeveer juni tot november ook walvissen. Bij St Croix-eiland broedt een kolonie Afrikaanse pinguïns, en op Bird Island leven tienduizenden jan-van-genten. Een boottocht vanuit de haven is een van de beste activiteiten van de stad.
Sardinia Bay en Cape Recife
Ten zuiden van de stad liggen natuurgebieden met duinen, rotskusten en wandelpaden. Sardinia Bay is een groot, ongerept strand dat vooral op doordeweekse dagen heerlijk rustig is.
Addo Elephant Park
De belangrijkste reden voor veel bezoekers. Addo Elephant Park ligt op circa een uur rijden en is malariavrij. Je kunt er zelf rondrijden of een dagtour boeken. In de omgeving liggen ook privéreservaten zoals Shamwari en Amakhala, waar je in een lodge verblijft met game drives. Wie meer opties zonder malaria zoekt, leest malariavrije safari.
Eten, drinken en uitgaan
Gqeberha is geen culinaire hoofdstad, maar je eet er goed en betaalbaar. De meeste restaurants vind je in Summerstrand, rond het Boardwalk-complex en langs de kust bij Humewood. Vis en zeevruchten staan veel op de kaart, net als steaks en klassieke Zuid-Afrikaanse gerechten.
In het centrum en de wijk Richmond Hill, op de heuvel achter de stad, zijn de afgelopen jaren kleine restaurants, koffiebars en cafés bijgekomen. Stanley Street is daar het bekendste uitgaansstraatje, met een mix van eetcafés en bars. Ga er 's avonds met een Uber naartoe en weer terug.
Op zondag kun je naar een van de lokale markten, met eten, ambachten en livemuziek. Vraag bij je accommodatie welke markt er op dat moment populair is, want het aanbod wisselt. Een braai, de Zuid-Afrikaanse barbecue, mag op je verblijf in de Oost-Kaap natuurlijk niet ontbreken: veel guesthouses hebben er een in de tuin.
Townships en geschiedenis
De townships rond Gqeberha speelden een belangrijke rol in het verzet tegen de apartheid. In New Brighton staat het Red Location Museum, gebouwd in een gebied waar veel activisten woonden. Het museum is in het verleden langdurig gesloten geweest; controleer vooraf of het open is. Een tour met een lokale gids geeft het meeste inzicht. Lees over verantwoorde bezoeken in township tour.
Waar overnachten
- Summerstrand: aan zee, met hotels, appartementen en guesthouses op loopafstand van strand en restaurants. Voor de meeste bezoekers de beste keuze.
- Humewood: vergelijkbaar, iets dichter bij het centrum.
- Walmer: rustige woonwijk dicht bij het vliegveld, met guesthouses.
- Bij Addo: voor wie vooral voor de safari komt.
Bereikbaarheid en vervoer
Gqeberha heeft een vliegveld met directe binnenlandse vluchten naar Kaapstad, Johannesburg en Durban. Veel reizigers rijden de Garden Route van Kaapstad naar Gqeberha en vliegen vanaf hier terug, of andersom. Huurmaatschappijen rekenen vaak een toeslag voor inleveren in een andere stad; vergelijk dat vooraf. Lees meer bij auto huren.
| Bestemming | Afstand | Reistijd met de auto |
|---|---|---|
| Addo Elephant Park | circa 50 tot 70 km | 45 min tot 1 uur |
| Jeffreys Bay | circa 75 km | circa 1 uur |
| Plettenberg Bay | circa 210 km | circa 2,5 uur |
| Kaapstad | circa 750 km | 8 tot 9 uur |
| Wild Coast (Kei Mouth) | circa 370 km | circa 4,5 uur |
Binnen de stad zijn Uber en Bolt de handigste opties. Loop 's avonds niet door het centrum en laat geen spullen zichtbaar in de auto liggen. Zie ook veiligheid.
Beste reistijd
Gqeberha heeft een mild klimaat zonder echte regentijd. De zomer is warm, met temperaturen rond de 25 graden, en het is de drukste periode aan de kust. De winter is koeler, maar vaak zonnig, en de beste tijd voor walvissen in de baai. Wind is er het hele jaar, dus neem altijd een windjack mee.
Veelgestelde vragen
Hoe spreek je Gqeberha uit?
De gq is een klikklank uit het isiXhosa die je maakt door je tong los te laten van je verhemelte. Ongeveer: '(klik)-eh-bèr-ha'. Veel inwoners zeggen nog gewoon PE, de afkorting van Port Elizabeth.
Waarom heet Port Elizabeth nu Gqeberha?
In 2021 werd de naam officieel veranderd naar Gqeberha, de isiXhosa-naam van de Baakens-rivier en de omgeving. De gemeente heet Nelson Mandela Bay. Op borden en in boekingssites kom je beide namen nog tegen.
Is Gqeberha de moeite waard?
Als korte stop zeker: de stranden zijn breed en schoon, en Addo ligt om de hoek. Voor een langer verblijf heeft de stad zelf minder te bieden dan Kaapstad of de Garden Route.
Hoe ver is Addo van Gqeberha?
De poorten van Addo Elephant Park liggen op circa 45 minuten tot een uur rijden van de stad.
Prijzen en openingstijden zijn indicatief (prijspeil 2026) en kunnen wijzigen; check vooraf de actuele informatie. Deze pagina bevat affiliatelinks, zie onze affiliateverklaring.
